Νέες ασφαλιστικές εισφορές για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες καθορίζει ο ΕΦΚΑ με σχετική εγκύκλιο του.
Με το νέο σύστημα θεσπίζονται έξι ασφαλιστικές κατηγορίες για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους και μία, η οποία θεωρείται ειδική ασφαλιστική κατηγορία, που απευθύνεται σε νέους ασφαλισμένους κατά τα πρώτα πέντε έτη ασφάλισης, και έξι ασφαλιστικές κατηγορίες για ασφαλισμένους του π. ΟΓΑ. Κατώτατη εκ των έξι ασφαλιστικών κατηγοριών λογίζεται η πρώτη και ανώτατη η έκτη. Το ποσό εισφοράς κλάδου Υγείας, μετά τη δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία, παραμένει σταθερό και η κατάταξη σε μία εκ των ασφαλιστικών κατηγοριών είναι υποχρεωτική. Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας είναι ελεύθερη και δηλώνεται με την υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης. Κατά την πρώτη εφαρμογή, σε περίπτωση μη επιλογής κατηγορίας, ο ασφαλισμένος κατατάσσεται υποχρεωτικά στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία. Παρέχεται η δυνατότητα αλλαγής ασφαλιστικής κατηγορίας (ανώτερης ή κατώτερης) ανά έτος ενώ η σχετική αίτηση υποβάλλεται κατά τη διάρκεια του έτους και ενεργοποιείται από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου. Σε περιπτώσεις μη μισθωτής δραστηριότητας με παράλληλη μισθωτή απασχόληση, προσδιορίζεται κατώτατη, κατά περίπτωση, κατηγορία καταβολής εισφορών για το σύνολο των δραστηριοτήτων. Σε περιπτώσεις πολλαπλής μη μισθωτής δραστηριότητας (ελεύθερος επαγγελματίας/αυτοαπασχολούμενος/αγρότης), θεσπίζεται η καταβολή μίας εισφοράς με κατάταξη σε μία εκ των έξι ασφαλιστικών κατηγοριών των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολουμένων, με ελεύθερη επιλογή. Από 1η Ιανουαρίου 2020, οι ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται σε μηνιαία βάση, με ημερομηνία εμπρόθεσμης πληρωμής την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΕΦΚΑ, για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, οι νέες ασφαλιστικές εισφορές διαμορφώνονται ως εξής: 1η- 210 ευρώ, 2η- 252 ευρώ, 3η- 302 ευρώ, 4η- 363 ευρώ, 5η- 435 ευρώ και 6η- 566 ευρώ. Την ίδια ώρα, θεσπίζεται ειδική ασφαλιστική κατηγορία, που απευθύνεται σε νέους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, κατά τα πρώτα πέντε έτη ασφάλισής τους, με ασφαλιστικές εισφορές ύψους 126 ευρώ. Για τους ασφαλισμένους σύμφωνα με τις διατάξεις του π. ΟΓΑ οι ασφαλιστικές κατηγορίες διαμορφώνονται ως εξής: 1η- 121 ευρώ, 2η- 144 ευρώ, 3η- 173 ευρώ, 4η- 207 ευρώ, 5η- 249 ευρώ και 6η- 324 ευρώ.
Επιπλέον, ρυθμίζονται και θέματα που αφορούν στην παράλληλη ασφάλιση:
Μοναδική μη μισθωτή δραστηριότητα- Μισθωτή απασχόληση: Στις περιπτώσεις μη μισθωτής δραστηριότητας με παράλληλη μισθωτή απασχόληση, λαμβάνονται υπόψη τα ποσά εισφορών ανά κλάδο από τη μισθωτή απασχόληση και καταβάλλεται, εφόσον προκύπτει, η διαφορά από την κατώτατη, κατά περίπτωση, προβλεπόμενη εισφορά.
Πολλαπλή μη μισθωτή δραστηριότητα- Μισθωτή απασχόληση: Στις περιπτώσεις πολλαπλής μη μισθωτής δραστηριότητας με παράλληλη μισθωτή απασχόληση, λαμβάνονται υπόψη τα ποσά εισφορών ανά κλάδο από τη μισθωτή απασχόληση και καταβάλλεται, εφόσον προκύπτει, η διαφορά από τη δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων. Αν έχει επιλεγεί ανώτερη της δεύτερης κατηγορίας, καταβάλλεται η αντίστοιχη διαφορά μόνο για τον κλάδο σύνταξης.
Πολλαπλή μη μισθωτή δραστηριότητα: Στις περιπτώσεις πολλαπλής μη μισθωτής δραστηριότητας, καταβάλλεται μία ασφαλιστική εισφορά εκ των έξι ασφαλιστικών κατηγοριών των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, χωρίς δυνατότητα επιλογής της ειδικής ασφαλιστικής κατηγορίας.Εξαιρούνται αγρότες που ασκούν πολλαπλές μη μισθωτές δραστηριότητες, για τις οποίες προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον π. ΟΓΑ.
Συνεισπραττόμενες εισφορές: Στις περιπτώσεις ελεύθερων επαγγελματιών–αυτοαπασχολουμένων με παράλληλη μισθωτή απασχόληση, καταβάλλεται, όπου απαιτείται, μία εισφορά υπέρ του κλάδου ανεργίας και υπέρ της Στέγης Υγειονομικών από τη μισθωτή απασχόληση.
