Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα https://exoikonomo2021.gov.gr ο Οδηγός του Εξοικονομώ 2021 που περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες για το επόμενο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων ενώ στις 13 Δεκεμβρίου θα ξεκινήσει η προθεσμία ηλεκτρονικής υποβολής των αιτήσεων.
Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το νέο πρόγραμμα στοχεύει στην ενεργειακή αναβάθμιση τουλάχιστον 50.000, 38% περισσότερων συγκριτικά με τον προηγούμενο κύκλο. Το Εξοικονομώ 2021 θα συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου που έχει τεθεί στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), για την ενεργειακή αναβάθμιση 600.000 κτιρίων έως το τέλος της δεκαετίας. Το νέο πρόγραμμα διαφέρει σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα, καθώς είναι πιο κοινωνικά ευαίσθητο, πιο δίκαιο και πιο αποδοτικό. Μεταξύ των σημαντικότερων διαφορών είναι η κατάργηση της χρονικής ιεράρχησης των αιτήσεων και η δημιουργία λίστας επιλαχόντων. Για πρώτη φορά θα υπάρχει ξεχωριστός προϋπολογισμός ύψους 100 εκ. ευρώ για ευάλωτα νοικοκυριά, ενώ θα ληφθεί ειδική μέριμνα για μονογονεϊκές οικογένειες, πολυτέκνους και νοικοκυριά με ΑμεΑ. Ως σημαντικότερο κριτήριο, ορίζεται η εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας βάσει του προτεινόμενου κόστους παρεμβάσεων.
Την ίδια ώρα, το Εξοικονομώ 2021 περιλαμβάνει σημαντική αύξηση των ποσοστών επιδότησης των εκμισθούμενων κατοικιών, από το 40% σε έως και 65%, αλλά και δυνατότητα επιδότησης κατοικιών που αγοράστηκαν εντός του 2021. Βασικό κριτήριο θα αποτελεί η εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας. Έτσι, αναμένεται να γίνει η αναβάθμιση 50.000 κατοικιών, ενώ στόχος είναι να φτάσουν τις 600.000 έως το 2030. Εάν ο ένοικος αποδέχεται και επιτρέπει την εκτέλεση των εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης της κύριας κατοικίας του, ο εκμισθωτής- πλήρης κύριος ή επικαρπωτής- μπορεί να υποβάλει αίτηση επιδότησης της ανακαίνισης, με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια του ιδίου, η οποία επιδότηση κυμαίνεται από 40%- 65%. Στο πρόγραμμα μπορούν πλέον να ενταχθούν και κατοικίες που αγοράστηκαν ή αποκτήθηκαν εντός του 2021, οι οποίες στο αρχικό κείμενο του Οδηγού εξαιρούνταν από την επιδότηση, επειδή ως έτος βάσης θεωρείτο το 2020, με σημαντικό δεδομένο ότι ο καταλληλότερος χρόνος εκτέλεσης των εργασιών από τον αγοραστή είναι αμέσως μετά την αγορά κατοικίας, οπότε αυτή είναι συνήθως κενή.
Ο εκμισθωτής- πλήρης κύριος ή επικαρπωτής- κατοικίας που κατά τη διάρκεια του 2020 και των δύο προηγουμένων ετών χρησιμοποιείτο ως κύρια κατοικία, είτε ενοικιαζόταν, είτε ιδιοκατοικείτο, είτε παραχωρείτο δωρεάν η χρήση της, και είναι σήμερα κενή, ή πρόκειται σύντομα να είναι, μπορεί να υποβάλει αίτηση επιδότησης της ενεργειακής αναβάθμισης της κατοικίας αυτής, με σημαντικό δεδομένο ότι ο καταλληλότερος χρόνος εκτέλεσης των σχετικών εργασιών είναι όταν αυτή είναι κενή. Ενδιαφέρουσες γενικές ρυθμίσεις για την αναβάθμιση κατοικιών:
- Αν η αναβάθμιση αφορά ολόκληρη πολυκατοικία το ποσοστό επιδότησης προσααυξάνεται κατά 10 μονάδες (σσ: δηλ. έως και 75% αντί 65% κατ’ανώτατο για ιδιοκτήτη και 85% αντί 75% για ενοικοιαστή ή άλλον ένοικο).
- Δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα οι ενοικιαζόμενες κατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης, ή όσες χρησιμοποιούνται ως επαγγελματική στέγη.
- Η κύρια χρήση της κατοικίας καταγράφεται στα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του χρήστη εντός των τελευταίων τριών ετών, με προτεραιότητα το έτος αναφοράς (φορολογικό έτος 2020). Αν για το έτος αναφοράς το ακίνητο δεν ήταν σε χρήση (κενό) τότε λαμβάνονται υπόψη τα δυο προηγούμενα φορολογικά έτη (2019 και 2018). Αυτό ισχύει για όλες τις κύριες κατοικίες (είτε ενοικιάζονται είτε ιδιοκατοικούνται).
- Στις ενοικιαζόμενες κατοικίες εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κανονισμού 1407/2013 της Επιτροπής ΕΕ για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis), όπου καθορίζονται τα όρια σώρευσης επιδοτήσεων (200.000 €). Απαιτείται από τον Ωφελούμενο (πλήρη κύριο, επικαρπωτή) η υποβολή δήλωση συμμόρφωσης με τον κανονισμό de minimis, όπως αυτός εκάστοτε ισχύει καθώς και προσκόμιση αντίστοιχων δηλώσεων των λοιπών συνιδιοκτητών (πλήρης κύριος, επικαρπωτής).
- Επιπλέον, σε περίπτωση πολλών αιτήσεων του προγράμματος στο ίδιο πρόσωπο, το συνολικό ποσό της ενίσχυσης (επιχορήγησης, επιδότησης επιτοκίου και ακαθάριστου ισοδύναμου επιχορήγησης – ΑΙΕ) δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 80.000€ συμπεριλαμβανομένου του συνόλου των αιτήσεών του. Η σχετική Υπεύθυνη Δήλωση είναι το παράρτημα ΧΙ του Οδηγού.