Δύο πολύ σοβαρούς λόγους για να σκεφτούν διπλά, προτού επιλέξουν να υποβάλουν χωριστή δήλωση φορολογίας εισοδήματος, έχουν οι έγγαμοι φορολογούμενοι.
Η προθεσμία για να γνωστοποιήσουν στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ότι θα κάνουν χρήση της δυνατότητας αυτής λήγει την Παρασκευή, αλλά οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει προηγουμένως να βεβαιωθούν ότι η υποβολή χωριστής δήλωσης δεν θα τους ρίξει στην παγίδα της υπερφορολόγησης, εξαιτίας αδυναμίας κάλυψης των τεκμηρίων διαβίωσης ή του ορίου δαπανών με «πλαστικό» χρήμα.
Η επιλογή υποβολής χωριστής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2019 μπορεί να γνωστοποιηθεί στην ΑΑΔΕ έως και την 28η Φεβρουαρίου 2020 μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής (aade.gr/polites/eisodima/gnostopoiisi-horistis-dilosis), είτε από τον ίδιο τον φορολογούμενο είτε από ειδικά για τον σκοπό αυτό εξουσιοδοτημένο λογιστή-φοροτεχνικό, με τους προσωπικούς του κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet.
Ακόμα και φορολογούμενοι που είχαν κάνει χρήση της δυνατότητας αυτής πέρυσι, θα πρέπει να γνωστοποιήσουν εκ νέου φέτος στην ΑΑΔΕ την επιλογή τους για υποβολή χωριστής δήλωσης. Μετά την παραπάνω προθεσμία δεν είναι δυνατή η ανάκληση της επιλογής υποβολής χωριστής δήλωσης. Έτσι, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να είναι σίγουροι ότι το… φορολογικό «διαζύγιό» τους δεν θα τους ρίξει στα δίχτυα των τεκμηρίων διαβίωσης και δεν θα τους δημιουργήσει πρόβλημα στην κατοχύρωση της έκπτωσης φόρου των 1.900-2.100 ευρώ μέσω δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές/χρεωστικές/προπληρωμένες κάρτες, e-banking κ.λπ.).
Πιο αναλυτικά, οι δύο «παγίδες» των χωριστών δηλώσεων για τους έγγαμους είναι:
1. Τεκμήρια διαβίωσης: Με την υποβολή χωριστών δηλώσεων παύει να υφίσταται η έννοια του οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη των επιμέρους τεκμηρίων κάθε συζύγου. Τα τεκμήρια βαραίνουν τον κάθε σύζυγο ξεχωριστά. Επιπλέον, δεν μπορεί ο ένας σύζυγος να καλύψει το τεκμήριο διαβίωσης του άλλου με επίκληση εισοδημάτων παλαιοτέρων ετών. Επομένως, εάν το τεκμαρτό εισόδημα του ενός συζύγου είναι υψηλότερο από το δηλωθέν εισόδημά του, η διαφορά δεν μπορεί να καλυφθεί από το εισόδημα που δήλωσε ο άλλος σύζυγος, καθώς αυτό θα αναγράφεται σε ξεχωριστή δήλωση, ούτε είναι δυνατό να καλυφθεί η διαφορά μέσω ανάλωσης κεφαλαίου με επίκληση εισοδημάτων από τη χωριστή δήλωση του άλλου συζύγου. Επισημαίνεται ότι το τεκμήριο στην περίπτωση ξεχωριστής δήλωσης προσδιορίζεται στις 3.000 ευρώ και για το ζευγάρι στις 6.000 ευρώ, ενώ για τους έγγαμους που υποβάλλουν κοινή δήλωση το τεκμήριο ανέρχεται στις 5.000 ευρώ.
2. Δαπάνες με «πλαστικό» χρήμα για κατοχύρωση του αφορολογήτου ορίου: Εάν ο ένας σύζυγος έχει υπερκαλύψει το απαιτούμενο ποσοστό δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής επί του εισοδήματός του και ο άλλος σύζυγος δεν το έχει καλύψει, δεν μπορούν να «μεταφερθούν» οι επιπλέον δαπάνες από τον ένα στον άλλο. Συνεπώς, ο σύζυγος που δεν καλύπτει το απαιτούμενο ποσοστό θα επιβαρυνθεί με πρόσθετο φόρο 22% επί της διαφοράς των δαπανών.
Για τη φορολόγηση των τέκνων
Σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες της ΑΑΔΕ, εάν έγγαμοι φορολογούμενοι με ανήλικο τέκνο που έχει εισόδημα αλλά δεν έχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος επιλέξουν να υποβάλουν χωριστή δήλωση, τότε το εισόδημα του ανήλικου τέκνου προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και δηλώνεται μόνο από αυτόν τον γονέα.
Τα τέκνα που προέρχονται από κοινό γάμο, καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους.
Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ακόμα ότι η χορήγηση επιδομάτων δεν επηρεάζεται από την υποβολή χωριστών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος από τους συζύγους.
Πώς δηλώνεται η κύρια κατοικία
Για τους έγγαμους που θα επιλέξουν να υποβάλουν χωριστή δήλωση η κύρια κατοικία δηλώνεται στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1 στους αντίστοιχους κωδικούς κύριας κατοικίας. Ο κάθε σύζυγος συμπληρώνει το ποσοστό ιδιοκτησίας του σε περίπτωση ιδιόκτητης κατοικίας, το ποσοστό του ως μισθωτής σε περίπτωση μισθωμένης κατοικίας και το ποσοστό της δωρεάν παραχώρησης, αντίστοιχα. Εάν ο ένας εκ των δύο συζύγων δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης στην κύρια κατοικία, τότε ο σύζυγος που εμπίπτει στην περίπτωση αυτή συμπληρώνει στον πίνακα 6 την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο». Ο άλλος σύζυγος δεν συμπληρώνει καμία ένδειξη.
Χωριστές δηλώσεις για σύμφωνα συμβίωσης, ατομική εκκαθάριση για όλους τους έγγαμους
Τα μέρη συμφώνου συμβίωσης διευκρινίζεται ότι υποβάλλουν, ούτως ή άλλως, χωριστές δηλώσεις. Επίσης, ανεξάρτητα από το εάν οι έγγαμοι φορολογούμενοι θα επιλέξουν να υποβάλουν τις φορολογικές δηλώσεις τους από κοινού ή χωριστά, η ΑΑΔΕ θα εκδώσει και φέτος ξεχωριστό, ατομικό εκκαθαριστικό σημείωμα για τον καθένα.
Στο εκκαθαριστικό σημείωμα το συνολικό ποσό του φόρου εισοδήματος και τυχόν άλλων επιβαρύνσεων (ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, τέλους επιτηδεύματος ή φόρου πολυτελούς διαβίωσης) που θα έχουν προκύψει με βάση το ατομικό εισόδημα κάθε συζύγου θα έχει βεβαιωθεί ξεχωριστά, στο όνομά του. Εάν το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του φόρου είναι χρεωστικό για τον ένα σύζυγο και πιστωτικό για τον άλλο, δεν θα γίνεται συμψηφισμός. Ο σύζυγος με το χρεωστικό αποτέλεσμα θα καλείται να πληρώσει κανονικά τον φόρο (είτε εφάπαξ είτε σε τρεις διμηνιαίες δόσεις) και ο σύζυγος με το πιστωτικό αποτέλεσμα θα δικαιούται να εισπράξει την επιστροφή φόρου.
