market pass

Το Market Pass εισήχθη ως ένα μέτρο οικονομικής ενίσχυσης των ελληνικών νοικοκυριών, με σκοπό την κάλυψη μέρους του αυξημένου κόστους αγοράς βασικών αγαθών, κυρίως τροφίμων. Η παροχή αυτή χορηγήθηκε μέσω ψηφιακής χρεωστικής κάρτας (το «Market Pass») ή με απευθείας κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό, ανάλογα με την επιλογή του δικαιούχου και το ύψος της ενίσχυσης. Ο σχεδιασμός του αποσκοπούσε στην άμεση και στοχευμένη υποστήριξη των πολιτών με βάση συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τις πληροφορίες που δηλώνονται στις φορολογικές αρχές.

Η θέσπιση του Market Pass βασίστηκε σε συγκεκριμένες νομοθετικές διατάξεις, όπως το άρθρο 66 του ν. 5007/2022 (ΦΕΚ Α’ 209/14.12.2022) και το άρθρο 16 του ν. 5047/2023 (ΦΕΚ Α’ 123/25.07.2023) και οι κατ’ εξουσιοδότηση Υπουργικές Αποφάσεις, οι οποίες καθόρισαν με λεπτομέρεια τους όρους, τις προϋποθέσεις, τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, τους δικαιούχους, το ύψος της ενίσχυσης και τον τρόπο καταβολής της. Ως σύμβουλος επιχειρήσεων και ιδιωτών, η γνώση αυτών των νομοθετημάτων είναι θεμελιώδης για την ορθή καθοδήγηση.

Τα βασικά κριτήρια επιλεξιμότητας περιλάμβαναν:

• Εισοδηματικά Όρια: Καθορίστηκαν ανώτατα όρια ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος, όπως αυτό προκύπτει από τις φορολογικές δηλώσεις του προηγούμενου φορολογικού έτους. Τα όρια αυτά διαφοροποιούνταν ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού (άγαμος, έγγαμος, με ή χωρίς εξαρτώμενα τέκνα). Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτά τα όρια εξετάζονται με βάση το συνολικό καθαρό εισόδημα, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά από τυχόν εκπτώσεις ή μειώσεις.
• Περιουσιακά Κριτήρια: Εκτός από το εισόδημα, εξετάζονταν και τα περιουσιακά στοιχεία του νοικοκυριού, ιδίως η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή προκύπτει από το ΕΝΦΙΑ. Υπήρχαν συγκεκριμένα ανώτατα όρια για την αξία της ακίνητης περιουσίας, τα οποία έπρεπε να μην υπερβαίνει το νοικοκυριό.
• Φορολογική Κατοικία: Οι δικαιούχοι έπρεπε να είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος.
• Άλλες Προϋποθέσεις: Περιλαμβάνονταν επίσης η υποβολή φορολογικής δήλωσης για το προηγούμενο έτος, η μη κατοχή συγκεκριμένων οχημάτων (π.χ. πολυτελών), και άλλες ειδικές περιπτώσεις.

Η εξέταση αυτών των κριτηρίων γίνεται αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας των συστημάτων της ΑΑΔΕ και άλλων κρατικών φορέων, βασιζόμενη στα στοιχεία των υποβληθεισών φορολογικών δηλώσεων. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της ορθής και έγκαιρης υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, ένα πεδίο όπου η συμβολή ενός έμπειρου λογιστή/φοροτεχνικού είναι ανεκτίμητη.

Η αίτηση για το Market Pass πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονικά, μέσω ειδικής πλατφόρμας που δημιουργήθηκε για τον σκοπό αυτό, προσβάσιμη μέσω του gov.gr. Οι δικαιούχοι μπορούσαν να υποβάλουν την αίτησή τους χρησιμοποιώντας τους κωδικούς TaxisNet. Κατά την υποβολή, οι πολίτες καλούνταν να επιλέξουν τον τρόπο καταβολής της ενίσχυσης:

• Ψηφιακή Χρεωστική Κάρτα: Η ενίσχυση πιστωνόταν σε ειδική ψηφιακή κάρτα, η οποία μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για αγορές σε καταστήματα τροφίμων και άλλων βασικών ειδών. Η επιλογή αυτή προσέφερε αυξημένο ποσό ενίσχυσης (10% επιπλέον).
• Κατάθεση σε Τραπεζικό Λογαριασμό: Η ενίσχυση καταβαλλόταν απευθείας στον δηλωθέντα τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου, με μικρότερο ποσό σε σχέση με την ψηφιακή κάρτα.

Οι προθεσμίες υποβολής αιτήσεων ήταν συγκεκριμένες και έπρεπε να τηρούνται αυστηρά. Η μη τήρηση των προθεσμιών ή η υποβολή ελλιπών/ανακριβών στοιχείων μπορούσε να οδηγήσει σε απόρριψη της αίτησης, αναδεικνύοντας και πάλι τον καθοριστικό ρόλο του λογιστικού γραφείου στην παροχή υποστήριξης και διασφάλισης της ορθότητας των στοιχείων.

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να τονιστεί σχετικά με το Market Pass, και που συχνά αποτελεί αντικείμενο ερωτήσεων προς τους λογιστές/φοροτεχνικούς, είναι η φορολογική του αντιμετώπιση. Σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία, η ενίσχυση του Market Pass ήταν:

• Αφορολόγητη: Δεν αποτελούσε φορολογητέο εισόδημα για τους δικαιούχους. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπόκειτο σε φόρο εισοδήματος και δεν επηρέαζε το συνολικό δηλωθέν εισόδημα για τον υπολογισμό του φόρου.
• Ακατάσχετη: Δεν μπορούσε να κατασχεθεί από το Δημόσιο ή τρίτους.
• Ασυμψήφιστη: Δεν συμψηφιζόταν με τυχόν οφειλές προς το Δημόσιο ή τα ασφαλιστικά ταμεία.
• Δεν υπολογιζόταν στα εισοδηματικά όρια: Δεν λαμβανόταν υπόψη για τον υπολογισμό των εισοδηματικών ορίων για την καταβολή οποιασδήποτε άλλης κοινωνικής ή προνοιακής παροχής.

Αυτή η ειδική φορολογική μεταχείριση είναι κρίσιμη για τους δικαιούχους, καθώς διασφαλίζει ότι η ενίσχυση φτάνει σε αυτούς χωρίς περαιτέρω επιβαρύνσεις ή επιπτώσεις σε άλλες παροχές. Η παροχή αυτής της διευκρίνισης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών που προσφέρει ένα εξειδικευμένο λογιστικό γραφείο.

Το Market Pass αφορούσε πρωτίστως τα νοικοκυριά και τους ιδιώτες που πληρούσαν τα καθορισμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Ωστόσο, η επίδρασή του δεν περιοριζόταν αποκλειστικά στους άμεσους δικαιούχους.

• Ιδιώτες/Νοικοκυριά: Οι άμεσοι ωφελούμενοι, οι οποίοι λάμβαναν την ενίσχυση για την κάλυψη αναγκών τους.
• Επιχειρήσεις (Έμμεσα): Παρόλο που δεν απευθυνόταν απευθείας σε επιχειρήσεις, το Market Pass είχε έμμεση επίδραση στην αγορά. Η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών οδήγησε σε αυξημένη ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες, ειδικά στον κλάδο των τροφίμων και των σούπερ μάρκετ. Αυτό είχε θετικό αντίκτυπο στον τζίρο των επιχειρήσεων, συμβάλλοντας στην τόνωση της τοπικής οικονομίας. Ως σύμβουλος επιχειρήσεων, παρακολουθούμε τέτοιες εξελίξεις για να κατανοήσουμε το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον.

Παρά την απλοποιημένη διαδικασία, υπήρχαν ορισμένα συνήθη λάθη ή παραλείψεις που μπορούσαν να οδηγήσουν σε προβλήματα:

• Ανακριβή Στοιχεία: Η υποβολή ανακριβών ή ελλιπών στοιχείων στην αίτηση, ιδίως όσον αφορά τον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN).
• Μη Τήρηση Προθεσμιών: Η παράλειψη υποβολής της αίτησης εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
• Μη Κατανόηση Κριτηρίων: Πολλοί πολίτες δεν κατανοούσαν πλήρως τα εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, οδηγώντας σε εσφαλμένες προσδοκίες ή άσκοπες αιτήσεις.
• Προβλήματα με την Ψηφιακή Κάρτα: Δυσκολίες στην ενεργοποίηση ή χρήση της ψηφιακής κάρτας, ή στην κατανόηση των περιορισμών χρήσης της.
• Περιπτώσεις Αλλαγής Οικογενειακής Κατάστασης: Εάν υπήρχαν αλλαγές στην οικογενειακή κατάσταση (π.χ. γάμος, διαζύγιο, γέννηση τέκνου) μετά την υποβολή της τελευταίας φορολογικής δήλωσης, αυτές ενδέχεται να επηρέαζαν την επιλεξιμότητα και απαιτούσαν προσοχή.

Η πρόληψη αυτών των λαθών είναι ένας ακόμα λόγος για τον οποίο η συνεργασία με ένα έμπειρο λογιστικό γραφείο είναι απαραίτητη, καθώς ένας λογιστής / φοροτεχνικός μπορεί να ελέγξει την ορθότητα των στοιχείων και να καθοδηγήσει τη διαδικασία.