Έκτακτα Μέτρα Εργασίας & Πρόστιμα 2.000€

Το Υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε έκτακτα μέτρα προστασίας για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων την 1η Απριλίου 2026. Ενημερωθείτε για την υποχρεωτική παύση εργασιών, τις εξαιρέσεις στο ΕΡΓΑΝΗ και τα αυστηρά πρόστιμα.

Ποιους αφορά η υποχρεωτική παύση εργασιών

Η νέα εγκύκλιος που εξέδωσε το Υπουργείο Εργασίας είναι σαφής και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: επιβάλλεται η άμεση διακοπή κάθε χειρωνακτικής δραστηριότητας που εκτελείται σε εξωτερικούς χώρους. Το μέτρο αυτό σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτει το σύνολο των εργαζομένων στις πληττόμενες περιοχές, ανεξάρτητα από τη νομική φύση της σχέσης εργασίας τους. Είτε πρόκειται για μισθωτούς με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, είτε για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, η προστασία της υγείας και της ασφάλειας παραμένει ενιαία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ευαίσθητο κλάδο των διανομών, ο οποίος παραδοσιακά εκτίθεται περισσότερο στους κινδύνους της κακοκαιρίας. Σύμφωνα με τις ρητές διατάξεις στο άρθρο 68 του ν. 4808/2021, η ομπρέλα προστασίας επεκτείνεται σε όλους τους απασχολούμενους στις ψηφιακές πλατφόρμες διανομής (delivery). Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε ένα καθολικό «απαγορευτικό» για τα εργοτάξια, τα τεχνικά και οικοδομικά έργα, καθώς και για τους διανομείς που εκτελούν δρομολόγια χρησιμοποιώντας δίτροχα οχήματα, πατίνια ή τροχοπέδιλα.

• Περιφέρεια Αττικής
• Στερεά Ελλάδα & Θεσσαλία (συμπεριλαμβανομένων των Σποράδων)
• Πελοπόννησος & Νότιο Αιγαίο
• Περιφερειακές Ενότητες Ημαθίας και Πιερίας

Το ωράριο απαγόρευσης και τα πρόστιμα των 2.000€

Είναι εξαιρετικά σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η απαγόρευση εργασίας διαθέτει ένα πολύ συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο και δεν εκτείνεται σε ολόκληρο το 24ωρο. Ειδικότερα, για την Τετάρτη 1 Απριλίου 2026, η παύση των υπαίθριων εργασιών καθίσταται απολύτως υποχρεωτική για το τετράωρο μεταξύ 18:00 και 22:00. Κατά τη διάρκεια αυτού του κρίσιμου διαστήματος, οποιαδήποτε εξωτερική εργασία που εκθέτει το προσωπικό σε κίνδυνο θεωρείται παράνομη και πρέπει να διακόπτεται αμέσως.

Οι εργοδότες καλούνται να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή, καθώς οι ελεγκτικοί μηχανισμοί βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα. Η Επιθεώρηση Εργασίας αναμένεται να πραγματοποιήσει αυστηρούς, επιτόπιους και στοχευμένους ελέγχους στις περιοχές που πλήττονται. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση της εγκυκλίου, το νομικό πλαίσιο είναι αμείλικτο: προβλέπεται η άμεση επιβολή χρηματικού προστίμου ύψους 2.000€ ανά εργαζόμενο της επιχείρησης. Η νομική βάση για την επιβολή αυτών των τσουχτερών κυρώσεων εδράζεται στα άρθρα 23 και 24 του ν. 3996/2011 [1.13].

Στην καθημερινή μας επαφή με τις επιχειρήσεις, βλέπουμε συχνά ότι η υποτίμηση τέτοιων έκτακτων μέτρων οδηγεί σε δυσβάσταχτα πρόστιμα που απειλούν τη ρευστότητα της εταιρείας. Για παράδειγμα, μια επιχείρηση εστίασης που θα απασχολήσει παράνομα πέντε διανομείς κατά τις ώρες της απαγόρευσης, κινδυνεύει με συνολικό πρόστιμο 10.000€. Συνιστάται η απόλυτη συμμόρφωση, καθώς η ασφάλεια των εργαζομένων αποτελεί πλέον αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα των αρχών.

Τηλεργασία και κρίσιμες αλλαγές στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ

Παράλληλα με την υποχρεωτική παύση για τις εξωτερικές εργασίες, το Υπουργείο απευθύνει μια εξαιρετικά ισχυρή σύσταση προς τον επιχειρηματικό κόσμο για την άμεση εφαρμογή του μοντέλου της τηλεργασίας. Η οδηγία αυτή αφορά όλες τις περιπτώσεις όπου η εξ αποστάσεως εργασία είναι οργανωτικά και τεχνικά εφικτή. Ο βασικός στόχος είναι ο δραστικός περιορισμός των άσκοπων μετακινήσεων στους δρόμους και η μέγιστη δυνατή προστασία του προσωπικού από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες.

Προκειμένου να μην εγκλωβιστούν τα λογιστήρια και τα τμήματα ανθρώπινου δυναμικού σε χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες, το Υπουργείο παρέχει μια εξαιρετικά σημαντική ελάφρυνση. Συγκεκριμένα, δίνεται η δυνατότητα στους εργοδότες να τροποποιήσουν το ωράριο προσέλευσης και αποχώρησης των υπαλλήλων τους, χωρίς να απαιτείται η αυστηρή εκ των προτέρων καταχώρηση της αλλαγής στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ [1.14].

Ένα κοινό λάθος που παρατηρούμε συχνά στην πρακτική μας είναι η εσφαλμένη ερμηνεία αυτής της διευκόλυνσης. Πρέπει να γνωρίζετε ότι η εξαίρεση από την προαναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ αφορά αποκλειστικά και μόνο τις επιχειρήσεις που εδρεύουν ή δραστηριοποιούνται στις γεωγραφικές ζώνες που αναφέρονται ρητά στην εγκύκλιο. Αν η επιχείρησή σας βρίσκεται εκτός αυτών των περιοχών, οι πάγιοι κανόνες προαναγγελίας ωραρίου παραμένουν σε πλήρη ισχύ και η μη τήρησή τους επιφέρει τα συνήθη πρόστιμα.

Εξαιρέσεις για τις κρίσιμες υποδομές της χώρας

Όπως είναι φυσικό σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, ο νομοθέτης έχει προβλέψει συγκεκριμένες εξαιρέσεις για κλάδους της οικονομίας που θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία της κοινωνίας. Η υποχρεωτική παύση εργασιών δεν εφαρμόζεται στις υγειονομικές μονάδες (όπως νοσοκομεία και κλινικές), στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (όπως τα δίκτυα ύδρευσης και ο ηλεκτρισμός) και στις μεταφορές (αεροπορικές, θαλάσσιες, σιδηροδρομικές και χερσαίες).

Ωστόσο, η ένταξη μιας επιχείρησης σε αυτούς τους κρίσιμους κλάδους δεν δίνει «λευκή επιταγή» στους εργοδότες, ούτε τους απαλλάσσει από τις νομικές τους ευθύνες. Αντιθέτως, αυξάνει το βάρος της μέριμνας. Αν η επιχείρησή σας ανήκει στις παραπάνω κατηγορίες και το προσωπικό σας πρέπει αναγκαστικά να εργαστεί στο ύπαιθρο, οφείλετε να λάβετε κάθε αναγκαίο προληπτικό μέτρο για τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειάς τους. Βασική και αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση αποτελεί η χορήγηση των κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ), αυστηρά σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Αν έχετε αμφιβολία για το αν η δραστηριότητά σας εμπίπτει στις εξαιρέσεις, η άμεση επικοινωνία με τον λογιστή σας ή τον τεχνικό ασφαλείας κρίνεται επιβεβλημένη.

Πηγή: Έκτακτα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα την Τετάρτη 1 Απριλίου 2026