ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα

• Νομοθεσία: Το ΕΕΕ θεσμοθετήθηκε αρχικά με τον Ν. 4093/2012 (ως πιλοτικό πρόγραμμα), επεκτάθηκε με τον Ν. 4389/2016 και ρυθμίζεται κυρίως από τον Ν. 4472/2017, καθώς και από τις εκάστοτε υπουργικές αποφάσεις που καθορίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής του.
• Διοικητικός Φορέας: Η διαχείριση και καταβολή του ΕΕΕ πραγματοποιείται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), ο οποίος είναι αρμόδιος για όλα τα κοινωνικά επιδόματα στην Ελλάδα.

Το ΕΕΕ απευθύνεται σε νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά, περιουσιακά και διαμονής κριτήρια. Η κατανόηση αυτών των κριτηρίων είναι κρίσιμη, και ένας λογιστής-φοροτεχνικός μπορεί να σας βοηθήσει να αξιολογήσετε την επιλεξιμότητά σας.

1. Εισοδηματικά Κριτήρια

Το συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού, όπως αυτό προκύπτει από τις φορολογικές δηλώσεις, δεν πρέπει να υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια, τα οποία καθορίζονται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Για παράδειγμα, το μηνιαίο εισόδημα δεν πρέπει να ξεπερνά:

• 200 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
• 100 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος.
• 50 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος.

Το συνολικό εισόδημα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 900 ευρώ μηνιαίως, ανεξαρτήτως σύνθεσης του νοικοκυριού. Στα εισοδήματα αυτά συνυπολογίζονται όλα τα εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή (μισθοί, συντάξεις, ενοίκια, επιδόματα κ.λπ.), με ορισμένες εξαιρέσεις, όπως ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

2. Περιουσιακά Κριτήρια

Η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού, καθώς και οι καταθέσεις και τα χρηματικά διαθέσιμα, δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια που ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία:

• Ακίνητη Περιουσία: Η συνολική αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 90.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενη κατά 15.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος, με ανώτατο όριο τα 150.000 ευρώ.
• Κινητή Περιουσία: Το συνολικό ύψος των καταθέσεων και της τρέχουσας αξίας μετοχών, ομολόγων κ.λπ. δεν πρέπει να υπερβαίνει το διπλάσιο του ανώτατου ετήσιου ποσού του ΕΕΕ για το νοικοκυριό.
• Οχήματα: Δεν επιτρέπεται η κατοχή ΙΧ αυτοκινήτου μεγάλου κυβισμού ή σκάφους αναψυχής.

3. Κριτήρια Διαμονής

Οι δικαιούχοι πρέπει να διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα για τα τελευταία πέντε (5) έτη πριν την υποβολή της αίτησης.

Η αίτηση για το ΕΕΕ υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας του ΟΠΕΚΑ (kea.opeka.gr) ή μέσω των Κέντρων Κοινότητας των Δήμων. Η υποβολή της αίτησης απαιτεί ακριβή στοιχεία και τη συμπλήρωση πολλών πεδίων, όπου συχνά απαιτείται η συνδρομή ενός έμπειρου λογιστικού γραφείου.

• Ηλεκτρονική Υποβολή: Οι αιτούντες συνδέονται με τους κωδικούς TaxisNet και συμπληρώνουν τα απαιτούμενα στοιχεία. Πολλά στοιχεία αντλούνται αυτόματα από τη βάση δεδομένων της ΑΑΔΕ (φορολογικές δηλώσεις, ΕΝΦΙΑ κ.λπ.), αλλά χρειάζεται προσοχή στην επικαιροποίηση και επιβεβαίωση.
• Υποβολή μέσω Κέντρων Κοινότητας: Για όσους δυσκολεύονται με την ηλεκτρονική διαδικασία, τα Κέντρα Κοινότητας παρέχουν υποστήριξη.

Οι αιτήσεις ελέγχονται ανά μήνα και οι δικαιούχοι ενημερώνονται για την έγκριση ή απόρριψη και το ποσό της παροχής. Η καταβολή γίνεται στην τράπεζα που έχει δηλωθεί.

Το ποσό του ΕΕΕ υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του «εγγυημένου ποσού» για τη σύνθεση του νοικοκυριού και του συνολικού αναγνωρισμένου εισοδήματος του νοικοκυριού. Το εγγυημένο ποσό καθορίζεται ως εξής:

• 200 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
• Προσαύξηση 100 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος (50% του βασικού ποσού).
• Προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος (25% του βασικού ποσού).

Υπάρχει ανώτατο όριο στο εγγυημένο ποσό, το οποίο δεν μπορεί να υπερβεί τα 900 ευρώ μηνιαίως, ανεξαρτήτως σύνθεσης. Για παράδειγμα, αν ένα νοικοκυριό δικαιούται εγγυημένο ποσό 500 ευρώ και το αναγνωρισμένο εισόδημά του είναι 300 ευρώ, θα λάβει 200 ευρώ ΕΕΕ.

Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι, και όπου η συμβολή ενός λογιστή / φοροτεχνικού είναι ανεκτίμητη, είναι η φορολογική αντιμετώπιση του ΕΕΕ:

• Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα είναι αφορολόγητο.
• Δεν υπόκειται σε καμία κράτηση ή εισφορά.
• Δεν κατάσχεται και δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο ή τρίτους.
• ΠΡΟΣΟΧΗ: Παρόλο που είναι αφορολόγητο, πρέπει να δηλώνεται στην ετήσια φορολογική δήλωση (έντυπο Ε1) στην ειδική κατηγορία των απαλλασσόμενων εισοδημάτων (κωδικός 727-728). Η μη δήλωσή του μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα μελλοντικά ή να επηρεάσει την επιλεξιμότητα για άλλες παροχές.

Η λήψη του ΕΕΕ συνεπάγεται και ορισμένες υποχρεώσεις για τους δικαιούχους, οι οποίες στοχεύουν στην κοινωνική και εργασιακή επανένταξη:

• Εγγραφή στο Μητρώο Ανέργων του ΔΥΠΑ: Τα ενήλικα μέλη του νοικοκυριού που είναι σε θέση να εργαστούν πρέπει να εγγραφούν και να παραμείνουν εγγεγραμμένα στο Μητρώο Ανέργων της ΔΥΠΑ.ίναι εγγεγραμμένα στα μητρώα ανέργων του ΔΥΠΑ και να αναζητούν ενεργά εργασία.
• Συμμετοχή σε Ενέργειες Κοινωνικής Ένταξης: Οι δικαιούχοι μπορεί να κληθούν να συμμετάσχουν σε προγράμματα κατάρτισης, κοινωνικής ένταξης ή κοινωφελούς εργασίας.
• Ενημέρωση για Μεταβολές: Οποιαδήποτε μεταβολή στα εισοδηματικά, περιουσιακά ή οικογενειακά στοιχεία του νοικοκυριού πρέπει να δηλώνεται εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος. Η παράλειψη μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή ή διακοπή της παροχής και ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.

• Ανακριβείς Δηλώσεις: Η μη σωστή συμπλήρωση των στοιχείων στην αίτηση, είτε από άγνοια είτε από αμέλεια, μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη ή σε προβλήματα.
• Μη Επικαιροποίηση Στοιχείων: Αλλαγές στην εργασιακή κατάσταση, τη σύνθεση του νοικοκυριού ή τα εισοδήματα που δεν δηλώνονται άμεσα στον ΟΠΕΚΑ.
• Παράλειψη Δήλωσης στο Ε1: Αν και αφορολόγητο, η μη δήλωση του ΕΕΕ στον κωδικό 727-728 της φορολογικής δήλωσης είναι συχνό λάθος με πιθανές συνέπειες.
• Άγνοια Συμβατότητας με Άλλες Παροχές: Σε ορισμένες περιπτώσεις, η λήψη του ΕΕΕ μπορεί να επηρεάσει τη λήψη άλλων επιδομάτων (π.χ. επίδομα ενοικίου), κάτι που πρέπει να διερευνάται προσεκτικά.