δόσεις

Κάθε χρόνο, οι φορολογούμενοι καλούνται να εξοφλήσουν τακτικές φορολογικές υποχρεώσεις σε συγκεκριμένο αριθμό δόσεων. Αυτές περιλαμβάνουν:

• Δόσεις Φόρου Εισοδήματος: Ο φόρος εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων εξοφλείται συνήθως σε 8 μηνιαίες δόσεις για τα φυσικά πρόσωπα και 8 μηνιαίες δόσεις για τα νομικά πρόσωπα. Η πρώτη δόση καταβάλλεται συνήθως στο τέλος Ιουλίου και η τελευταία στο τέλος Φεβρουαρίου του επόμενου έτους. Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης, υπάρχει έκπτωση σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
• Δόσεις ΕΝΦΙΑ: Ο Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) εξοφλείται σε 10 μηνιαίες δόσεις, αρχής γενομένης συνήθως από τον Σεπτέμβριο και λήγοντας τον Ιούνιο του επόμενου έτους.
• Δόσεις ΦΠΑ: Για τις επιχειρήσεις, ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) καταβάλλεται είτε μηνιαία είτε τριμηνιαία, ανάλογα με την κατηγορία τους, και δεν υπόκειται σε ρύθμιση δόσεων με την ίδια έννοια, αλλά σε τακτική καταβολή. Ειδικές περιπτώσεις αναστολής ή ρύθμισης ΦΠΑ έχουν υπάρξει κατά καιρούς με έκτακτες διατάξεις.

Συνήθη Λάθη: Η μη έγκαιρη καταβολή των τακτικών δόσεων οδηγεί σε επιβάρυνση με προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά το συνολικό ποσό της οφειλής.

Όταν οι τακτικές δόσεις δεν καταβάλλονται εμπρόθεσμα, οι οφειλές καθίστανται ληξιπρόθεσμες. Για αυτές τις περιπτώσεις, η ελληνική νομοθεσία προβλέπει διάφορες δυνατότητες ρύθμισης οφειλών, επιτρέποντας την τμηματική εξόφληση των χρεών σε βάθος χρόνου.

α. Πάγια Ρύθμιση Οφειλών (Ν. 4152/2013): Η Σταθερή Λύση

Η πάγια ρύθμιση αποτελεί το βασικό εργαλείο για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη Φορολογική Διοίκηση. Αφορά τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα και επιτρέπει την εξόφληση σε:

• Έως 12 μηνιαίες δόσεις για όλες τις οφειλές.
• Έως 24 μηνιαίες δόσεις για οφειλές που προέρχονται από έκτακτες αιτίες (π.χ. φόρος κληρονομιάς, πρόστιμα, ειδικές περιπτώσεις).

Προϋποθέσεις: Η ένταξη στην πάγια ρύθμιση απαιτεί την υποβολή αίτησης στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ. Βασική προϋπόθεση είναι η καταβολή της πρώτης δόσης εντός 3 εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης. Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα.

Απώλεια Ρύθμισης: Η ρύθμιση χάνεται εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις ή καθυστερήσει την καταβολή των δύο τελευταίων δόσεων της ρύθμισης για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών.

β. Έκτακτες Ρυθμίσεις Οφειλών: Ευκαιρίες για Μεγαλύτερη Ευελιξία

Σε περιόδους οικονομικών κρίσεων ή για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων, η Πολιτεία έχει θεσπίσει έκτακτες ρυθμίσεις οφειλών, προσφέροντας μεγαλύτερο αριθμό δόσεων και συχνά ευνοϊκότερους όρους.

• Ρύθμιση 120 δόσεων (Ν. 4611/2019): Αφορούσε οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ, δίνοντας τη δυνατότητα εξόφλησης σε έως 120 δόσεις, με ελάχιστη δόση τα 30 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και 50 ευρώ για νομικά πρόσωπα. Περιλάμβανε διαγραφή προσαυξήσεων και τόκων, ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων.
• Ρυθμίσεις πανδημίας/ενεργειακής κρίσης: Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 και της ενεργειακής κρίσης, θεσπίστηκαν ειδικές ρυθμίσεις (π.χ. 36 ή 72 δόσεων) για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων, με ευνοϊκότερους όρους και περιόδους χάριτος.

Σημαντική Σημείωση: Οι έκτακτες ρυθμίσεις έχουν συγκεκριμένες προθεσμίες υποβολής αιτήσεων και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλών. Είναι κρίσιμο να παρακολουθείται στενά η νομοθεσία και να αναζητείται έγκαιρα η συμβουλή ενός Λογιστή / Φοροτεχνικού.

Οι οφειλές προς τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) αποτελούν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, με τις δικές τους ιδιαιτερότητες. Και εδώ, η δυνατότητα ρύθμισης σε δόσεις είναι καθοριστική.

• Πάγια Ρύθμιση ΕΦΚΑ: Αντίστοιχα με την πάγια ρύθμιση της ΑΑΔΕ, ο ΕΦΚΑ προσφέρει τη δυνατότητα εξόφλησης ληξιπρόθεσμων οφειλών σε έως 12 ή 24 δόσεις.
• Έκτακτες Ρυθμίσεις ΕΦΚΑ: Ιστορικά, έχουν υπάρξει μεγάλες ρυθμίσεις (π.χ. 120 δόσεων) που αφορούσαν οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, με σημαντικές διαγραφές προσαυξήσεων και ευνοϊκούς όρους.

Προσοχή: Η απώλεια ρύθμισης στον ΕΦΚΑ μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες, όπως η αδυναμία λήψης ασφαλιστικής ενημερότητας, η οποία είναι απαραίτητη για πολλές συναλλαγές (π.χ. πώληση ακινήτου, συμμετοχή σε διαγωνισμούς).

Η βασική νομοθεσία που διέπει τις ρυθμίσεις οφειλών είναι ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ – Ν. Δ. 356/1974) και οι τροποποιήσεις του, καθώς και ειδικοί νόμοι που θεσπίζουν τις εκάστοτε έκτακτες ρυθμίσεις. Οι προθεσμίες είναι αυστηρές και η παραβίασή τους μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια του ευεργετήματος της ρύθμισης.

Οι ρυθμίσεις οφειλών αφορούν όλους τους φορολογούμενους και ασφαλισμένους:

• Επιχειρήσεις (B2B): Για τις επιχειρήσεις, η Ρύθμιση οφειλών είναι ένα κρίσιμο εργαλείο για τη διατήρηση της βιωσιμότητας και την εξασφάλιση φορολογικής/ασφαλιστικής ενημερότητας, απαραίτητης για την εκτέλεση έργων, τη λήψη επιδοτήσεων και τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς.
• Ελεύθερους Επαγγελματίες/Αυτοαπασχολούμενους: Η σωστή διαχείριση των δόσεων και των ρυθμίσεων είναι καθοριστική για την προσωπική τους οικονομική επιβίωση και τη συνέχιση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.
• Ιδιώτες/Φυσικά Πρόσωπα (B2C): Αφορούν κυρίως τον φόρο εισοδήματος, τον ΕΝΦΙΑ και τις οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Η ρύθμιση μπορεί να αποτρέψει κατασχέσεις και να ανακουφίσει από το βάρος συσσωρευμένων χρεών.

Συνέπειες μη Ρύθμισης: Η μη ρύθμιση ή η απώλεια ρύθμισης μπορεί να οδηγήσει σε:

• Προσαυξήσεις και πρόστιμα.
• Αδυναμία λήψης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
• Κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, μισθών/συντάξεων, ενοικίων.
• Δέσμευση περιουσιακών στοιχείων.
• Ποινικές κυρώσεις σε περιπτώσεις μεγάλων οφειλών.